Cây Na

CÁCH THỤ PHẤN BỔ SUNG CHO CÂY NA SAI QUẢ       Cây Na rất nhiều hoa nhưng tỉ lệ đậu quả thấp, do nhị đực và nhụy cái thường nở lệch pha nhau. Do nhị đực nở trước, phấn tung rất lâu sau đó nhụy cái mới nở quả do đó quả đậu ít, thường nhờ côn trùng thụ phấn. Muốn cho Na sai quả, quả to không bị lép, chất lượng tốt thì cần phải thụ phấn bổ sung bang tay cho Na. 1. CHUẨN BỊ DỤNG CỤ THỤ PHẤN CHO HOA CÂY NA - “Ống nhựa lấy phấn hoa” có đường kính khoảng 3,5 mm. Có thể sử dụng ống hút uống sữa có kích thước đường kính tương đương. Cắt ống có chiều dài 6-8 cm, tiến hành cắt răng cưa ở 2 đầu ống nhựa, chiều sâu răng cưa khoảng 1 mm, để thuận tiện cho việc lấy phấn hoa. - “Ống nhựa đựng phấn hoa mang đi thụ”: Chọn ống nhựa có đường kính khoảng 4,5 mm. Chiều dài ống khoảng 8 cm. - “Ống tre đẩy hạt phấn hoa” thụ phấn cho cây Na: Vót ống tre thành 2 phần, một phần là tay cầm và một phần có kích thước nhỏ hơn ống nhựa đựng phấn hoa. Sao cho phần ống tre có kích thước vừa lòng trong của ống đựng phấn hoa mang đi thụ và cho chiều dài ngắn hơn khoảng 1,5 mm. 2. CÁCH LẤY PHẤN HOA CHUẨN KỸ THUẬT - Việc lấy phấn hoa tốt nhất vào chiều mát 16 - 17 giờ hoặc sáng sớm từ  6 – 8 giờ sáng. - Nếu cần thụ phấn với lượng hoa nhiều để tăng hiệu suất thụ phấn cho hoa, có thể tập trung lấy hoa Na vào ngày hôm trước rồi lấy phấn hoa tập trung thụ phấn vào hôm sau. Hoặc có thể lấy phấn xong tiến hành thụ phấn luôn, phương pháp này hiệu quả thụ phấn cao, nhưng hiệu suât thụ phấn kém hơn (không thụ phấn được nhiều hoa). - Cách lấy phấn hoa tập trung: Vào thời điểm lấy phấn hoa tốt nhất tiến hành hái các hoa hé nở (3 cánh chuyển sang màu trắng ngà vàng và tách khỏi nhau), hoa mọc ở đầu cành, nên chọn hoa to để chất lượng hạt phấn và số lượng hạt phấn nhiều. Sau khi lấy hoa xong đem gói vào giấy báo đậy kín để qua một đêm. Sáng hôm sau tháo ra lấy hết cuống cánh hoa, còn phần nhị phấn rơi trên mặt báo. Dồn phấn hoa vào ống nhựa đã chuẩn bị ở trên (1) và có thể đem đi thụ phấn cho cây Na. - Cách lấy phấn hoa đơn lẻ: hái các hoa hé nở ở đầu cành, hoa to. Tiến hành hái hết cánh hoa, để lộ phần nhị hoa. Lấy ống nhựa lấy phấn, đưa phần răng cưa vừa vào vị trí phấn hoa xoay nhẹ nhàng, phấn hoa rơi trên mặt báo. Dồn phấn hoa có thể mang mang đi thụ phấn ngay là tốt nhất. 3. CÁCH THỤ PHẤN CHO CÂY NA ĐẬU QUẢ - Thời điểm thụ phấn tốt nhất từ 18h hôm trước đến 9h sáng hôm sau. - Cách thụ phấn: Lấy “ống nhựa đựng phấn hoa mang đi thụ”, cho hạt phấn vào đầy ống nhựa (chuẩn bị ở mục 2). Chọn thụ phấn các hoa bên trong thân là chất lượng quả đậu sau này có giá trị năng suất nhất. Tiến hành thụ khi hoa bắt đầu hé nở, đưa ống nhựa đựng hạt phấn vào bên trong phần nhụy hoa đẩy nhẹ ống tre lên phía trên, phấn hoa nhẹ bám dính vào phần nhụy rồi rút ống nhựa ra khỏi hoa. Sau khi thụ phấn xong có thể bấm cánh hoa để đánh dấu hoa đã được thụ phấn, tránh nhầm lẫn hoa chưa được thụ phấn. Công ty cổ phần BVTV Delta Bài viết liên quan Cách xử lý cây Na ra quả trong thân và Na gối Cách tỉa cành – tạo tán cho cây Na    

CÁCH XỬ LÝ CÂY NA RA QUẢ TRONG THÂN       Trong quá trình chăm sóc cây Na có rất nhiều biện pháp kỹ thuật nhằm tăng năng suất và chất lượng quả như: tỉa cành tuốt lá, thụ phấn bổ sung kết hợp chăm sóc bón phân hợp lý. Song song đó, kỹ thuật xử lý cho Na ra quả trong thân đang được nhiều nhà vườn áp dụng, bình thường những cây ra quả đầu cành khoảng 125 - 130 ngày cho thu hoạch thì những quả xử lý ra quả trong thân chỉ khoảng 90 - 95 ngày đã cho thu hoạch. Áp dụng kỹ thuật này cũng đã tăng tỷ lệ đậu quả, tăng trọng lượng mỗi quả na lên 300 - 400g  (so với trước đây 200g). Quả Na dai to, đẹp hơn, để được lâu hơn khi quả đã chín khoảng 5 – 7 ngày. QUY TRÌNH XỬ LÝ CÂY NA RA QUẢ TRONG THÂN - Bước 1: Tạo mầm chồi trong thân + Việc này được tiến hành sau khi thu hoạch cắt tỉa hết các cành, thu gọn tán cây Na. Thời điểm đốn cành vào khoảng tháng 9-10 dương lịch hàng năm. Tạo mầm chồi trong thân + Càng thu gọn tán thì tỷ lệ bật mầm trong thân càng nhiều. Sau khi cắt tỉa tán cây xong tiến hành thu dọn tàn dư trong vườn sạch và phun thuốc trừ nấm bệnh lên thân cây để giúp các mắt trên thân sạch bệnh, tạo điều kiện cho mắt bật chồi khỏe. - Bước 2: Tỉa cành mầm chồi trong thân + Thời gian trung tuần tháng 9 -10 dương lịch. Thời tiết thu, không mưa, khi cây Na bắt đầu vàng lá và rụng đi thì đây là thời điểm thích hợp nhất để tiến hành tỉa hết cành tăm, cành sâu bệnh và bấm cành trong thân. + Tất cả cành tăm, cành sâu bệnh, cành nhỏ được cắt tỉa hết tạo độ thông thoáng cho cây Na. Những cành có sức sống thì để lại để xử lý quả trong thân. Lưu ý, chia đều khoảng cách giữa các cành trong thân để khi xử lý ra quả, để khoảng cách quả trong thân đều. Tỉa các cành tăm, cành sâu bệnh - Bước 3: Bấm cành vượt và các cành trong thân xử lý ra chồi mang hoa + Thời điểm trước tết 10 ngày hoặc tết âm lịch xong. + Tiến hành bấm các cành sát với thân càng ngắn càng tốt. Khoảng cách để lại sát cành tầm 1cm. Bấm cành trong thân còn khoảng 1cm + Trường hợp muốn rãi vụ thì có thể tiến hành lựa chọn quả chính. Sau đó khi quả phát triển có kích thước bằng cái chén thì tiến hành bấm cành bên để tạo mầm chồi mới mang hoa, Xử lý thụ phấn để tạo quả vụ sau. Mầm trong thân mang hoa * Lưu ý: Việc tỉa hoa, thụ phấn, đậu quả cần thực hiện sao cho số lượng quả để lại phù hợp với sức sống của cây. Tránh tình trạng để cây mang nhiều quả. Nếu để nhiều quả thì cây dễ bị suy kiệt, thậm chí vụ sau cây không thể ra hoa đậu quả. Cần cung cấp dinh dưỡng cho cây kịp thời giúp cây nuôi quả. Công ty cổ phần BVTV Delta Nguồn: Cẩm nang cây trồng - Hoa quả sạch Hữu Lũng Bài viết liên quan Cách tỉa cành - tạo tán cho cây Na Đặc điểm thực vật Cây Na    

CÁCH TỈA CÀNH - TẠO TÁN CHO CÂY NA 1. MỤC ĐÍCH CỦA VIỆC TỈA CÀNH - TẠO TÁN - Cây Na trồng sau 3 năm cho quả, năm thứ 4, thứ 5 trở đi quả ngày một nhiều. Nếu được chăm tốt năng suất ngày càng cao và sẽ kéo dài được thời gian cho quả. Cùng với việc bón phân tưới nước đầy đủ, cắt tỉa cành là biện pháp kỹ thuật để góp phần khắc phục hiện tượng chóng tàn của cây: Làm cho cây khỏe, trẻ, hạn chế sâu, bệnh hại, sai quả, quả to và phẩm chất thơm ngon, cây không cao dễ chăm sóc thu hoạch. Do đặc điểm của cây Na là sau khi rụng lá, gặp mưa hoặc tưới nước cành sẽ ra lá mới đồng thời kèm theo nụ hoa. Đặc biệt là các cành mọc trong thân sẽ cho trái to và nhanh thu hoach. Tỉa cành kết hợp tuốt lá là một trong những biện pháp điều khiển cho cây Na ra hoa trái vụ, rải vụ thu hoạch (Na gối). 2. CÁCH TỈA CÀNH TẠO TÁN - Cây Na là cây có cành đa cấp, chúng nên được tạo tán để có dáng thích hợp như tán hình phễu, hình nón ngược. Người trồng sẽ có lợi nếu làm theo hệ thống này dễ dàng chăm sóc cây kể cả phun thuốc và thu hái quả, các cây trẻ cho tán mọc nhanh và ra quả sớm. + Chon 3 - 4 cành khỏe, thẳng mọc từ thân chính và phát triển theo 3 - 4 hướng tương đối đồng đều nhau làm cành cấp 1. Cành cấp 1 cùng với thân chính tạo thành 1 góc 35 - 40o. Từ cành cấp 1 sẽ phát triển các cành cấp 2 và chỉ giữ lại 2 - 3 cành. + Cành cấp 2 phải để cách thân chính 15 - 30 cm và cành này cách cành khác 20 - 25 cm và cùng cành cấp 1 tạo thành một góc 30 - 35o. Từ cành cấp 2 sẽ hình thành những cành cấp 3. + Cành cấp 3 không hạn chế về số lượng và chiều dài nhưng cần loại bỏ các chỗ cành mọc quá dày hoặc quá yếu. Sau 3 năm cây sẽ có bộ tán, thuận lợi trong chăm sóc, phòng ngừa sâu bệnh và thu hoạch.           Tỉa cành - tạo tán cho Cây Na 3. TỈA CÀNH SAU THU HOẠCH Trong kỹ thuật đốn (tỉa), có “kỹ thuật đốn phớt”, “kỹ thuật đốn lửng”, “kỹ thuật đốn đau”. - Đốn phớt: Với những cây đang thời kỳ sung sức nhưng phát triển quá rậm, ít quả thì cắt bỏ toàn bộ những cành nhỏ mọc trong tán, chừa lại những cành to bằng ngón tay út trở lên và trên những cành ấy cắt bỏ tất cả ngọn ở nơi tiếp giáp giữa cành bánh tẻ và cành non. Sau khi cắt, ta có một bộ tán trụi lá toàn cành hữu hiệu, sẵn sang đâm chồi mới và ra hoa. * Tỉa cành: Hàng năm, sau khi thu hoạch cần phải loại bỏ những đoạn cành sau đây:  + Cành đã mang quả (thường rất ngắn khoảng 10 - 15cm). + Cành bị sâu bệnh, cành ốm yếu (cành tăm), cành nằm bên trong tán không có khả năng mang quả.  + Cành đan chéo nhau, những cành vượt trong thời gian cây đang mang quả nhằm hạn chế việc cạnh tranh dinh dưỡng với quả. - Đốn lửng: Khi cây có chiều cao quá tầm hái, mật độ cành trên tán quá dầy cành và cho quả nhỏ, năng suất giảm thì đốn lửng. Dùng dao hoặc kéo để đốn, tạo mặt tán chè bằng. - Đốn đau: những cây được đốn lửng nhiều lần, cây phát triển kém, năng suất giảm rõ rệt thì đốn đau cách mặt đất 40 - 45 cm nhằm tạo một bộ khung tán mới cho cây Na. ** Lưu ý: Dùng dao, kéo sắc để tạo vết cắt gọn, tránh làm xước cành sẽ làm ảnh hưởng đến cấc mầm phía dưới vừa dễ nhiễm bệnh. Vết cắt, đốn vát 45o. - Sau khi cắt tỉa cành xong dùng dung dịch Bordeaux (booc đô) 3% hoặc các thuốc có hoạt chất Mancozeb bôi lên vết cắt vừa để hạn chế cây bốc hơi nước, vừa để chống nhiễm khuẩn cho cây nhanh liền sẹo. - Ngay sau khi tạo tán xong bón 25 kg phân hữu cơ + 1 - 2 kg NPK 16-16-8 + 0,4 kg vôi/cây hoặc 25 kg phân hữu cơ + 1,5 kg đạm urea + 0,8 kg super lân + 0,7 kg KCl/cây. Cuốc xới đất, vùi đất kỹ, tủ hốc, tưới nước giữ ẩm cho cây để chuẩn bị phân hóa mầm hoa và ra hoa tốt. - Sau khi cắt tỉa 10 ngày, trên mỗi cành sẽ mọc ra nhiều chồi, nên tỉa bớt chỉ chừa lại 4 - 6 chồi khỏe mạnh được phân đều về các hướng.   Công ty cổ phần BVTV Delta Bài viết liên quan Đặc điểm thực vật của Cây Na

CÂY NA (Sugar Apple) 1. PHÂN LOẠI, NGUỒN GỐC - Cây Na có tên khoa học: Annona squamosa thuộc chi Annona, loài Annonasceae. Chi Annona xuất phát từ chữ Latin “anon” – “sản xuất hàng năm” do thuộc tính cho quả hàng năm của các loài khác nhau trong chi này. - Na còn có tên thường gọi khác là Mãng cầu ta, Mãng cầu dai, Sa Lê, Phan Lệ Chi. - Cây Na được xác định có nguồn gốc ở vùng châu Mỹ nhiệt đới. Kể từ thế kỷ 16, cây Na đã được nhập vào nhiều nước nhiệt đới. Do tính thích nghi rộng nên Na được trồng phổ biến ở các vùng Nhiệt đới và Á nhiệt đới. - Na được nhập vào nước ta từ lâu và được trồng khắp cả nước chỉ trừ một vài vùng có nhiệt độ xuống quá thấp vào mùa đông. Na sinh trưởng thuận lợi ở nhiệt độ trung bình hàng năm 25 - 30oC, lượng mưa trung bình khoảng 1000mm/năm. Na là cây có tính thích nghi rất rộng. Na chịu được đất xấu, đất trồng đồi trọc, đất chua mặn, chịu hạn tốt nhưng không chịu úng ngập, độ pH thích hợp 5,5 - 6,5. 2. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT - Có hàng chục loại Mãng cầu có quả ăn được nhưng trên thế giới có 2 loài được trồng phổ biến nhất đó là Na (Annona squamosa) và Mãng cầu xiêm (Annona muricata). - Cây Na là cây thân gỗ thường rụng lá vào mùa đông, cao từ 5 - 10 m, phân cành thường tạo thành hình nón. Hệ thống rễ ăn sâu và có thể lan rộng hơn đường kính tán. Lúc cây còn nhỏ có tồn tại rễ cọc tuy nhiên rễ sau đó bị tiêu biến. - Lá đơn, hình elip, có mùi hăng. - Hoa lưỡng tính, đài dưới màu trắng xanh hoặc vàng xanh gồm 2 vòng xoắn 3 cánh ngoài lớn hơn. - Quả hình trứng là quả phức do nhiều nhụy hoa sau khi thụ phấn thụ tinh kết hợp lại, quả nhiều thịt màu trắng, hạt màu đen bóng, mỗi quả có nhiều hạt. Trong hạt Na có chất độc. - Cây Na có thể được nhân giống vô tính, đặc biệt thông qua các kỹ thuật ghép. Tuy nhiên Na thường được nhân giống hữu tính bằng hạt. Việc nhân giống bằng hạt vừa tạo được sự đồng đều của cây con, hệ số nhân cao. Hạt giống có thể gieo trực tiếp vào các hố trồng hoặc trong vườn ươm. Sau 20-30 ngày hạt nảy mầm đạt 85-90% và 6-8 tháng sau cây có thể được đem vào hố trồng. Cây na sau 3 năm cho quả, năm thứ 4, thứ 5 trở đi quả ngày một nhiều. - Quả na ngon, ngọt, có mùi thơm thanh khiết nên được nhiều người ưa thích. Quả na nặng khoảng 130g - 370g, số hạt 1 quả từ 14 - 66 hạt, phần ăn được từ 34,4% - 60,6%, độ chua từ 0,2% đến 0,8%, lượng đường chiếm khoảng 68% của tổng chất rắn. Quả Na còn chứa nhiều vitamin nhóm B (0,07mg/100g) và C (20mg/100g), một lượng nhỏ canxi và phốt pho. Ở CuBa còn có giống na không hạt nhưng quả hơi nhỏ. Trồng na chủ yếu để lấy quả ăn tươi, ngoài ra ở một số nước, quả na được chế thành mứt, nước giải khát, hoặc thuốc chữa bệnh. - Các bộ phận khác của cây cũng có thể được sử dụng vào việc hữu ích, như bột tán lá cây na có thể dụng diệt chấy rận. Các lá cũng có thể được nghiền ra chữa ap-xe, chữa chứng bụng khó tiêu, ghẻ và bệnh ngoài da,…   Công ty cổ phần BVTV Delta