BỆNH HẠI CHUỐI
1. Bệnh héo rũ Panama
- Do nấm Fusarium oxysporum f. cubense
- Bệnh lây lan nhanh dẫn đến chết cây, không trồng lại được ở vùng đất bị nhiễm bệnh, bệnh có thể xảy ra ở bất kỳ giai đoạn tăng trưởng nào của cây. Các lá già bị vàng trước rồi lan dần lên các lá ngọn. Lá bị vàng từ bìa lá rồi lan vào gân lá, lá bị héo. Cuống bị gãy nơi tiếp xúc với thân giả, đôi khi ở phần giữa phiến lá. Các lá đọt còn xanh và mọc thẳng, sau đó có màu xanh nhạt hay hơi vàng, nhăn nheo và cuối cùng bị héo. Thân giả bị chết nhưng vẫn đứng, có các bẹ ngoài bị nứt dọc theo thân. Các chồi con vẫn phát triển nhưng sau đó bị héo rụi.
- Cắt ngang thân giả sẽ thấy ở các bẹ lá non nhất bên trong có mạch dẫn nhựa đổi màu vàng, trong khi ở các bẹ lá già bên ngoài có mạch màu nâu. Trong thân thật (củ chuối) có những đốm vàng, đỏ hay nâu. Chẻ dọc phần gốc của các rễ thấy có sọc đỏ chạy dần vào củ chuối.
* Phòng trị
- Đào bỏ các gốc bị bệnh, rãi vôi hay các loại thuốc gốc đồng để khử đất trước khi trồng trở lại.
- Ở các vườn bị bệnh nặng nên ngưng canh tác, cho ngập nước từ 2-6 tháng để diệt nấm.
- Không dùng chuối con của các vườn bị bệnh. Khử trùng con chuối bằng BioRosamil trước khi trồng. Sát trùng dụng cụ chăm sóc.
2. Bệnh đốm lá Sigatoka
- Do nấm Cercospora musae
- Bệnh chỉ gây hại trên các phiến lá, triệu chứng bệnh thường thấy trên các lá thứ 2, 3 hay 4 tính từ ngọn xuống. Vết bệnh lúc đầu là những đốm nhỏ 1-10 mm, rộng 0,5-1 mm, màu vàng lợt hay xanh nâu. Các đốm này thường xếp dọc theo các gân phụ của phiến lá, phát triển thành các đốm hình thoi nhỏ, màu nâu đen với quầng vàng chung quanh. Nhiều đốm liên kết lại có thể làm phiến lá bị khô thành những mảng lớn. Cây bị bệnh nặng thường không phát triển được các lá đọt.
- Trong mùa mưa, nấm bệnh lây lan theo nước chảy trên lá làm các vết bệnh xếp thành hàng, vào mùa nắng các đốm bệnh phát triển ở chóp lá, làm cháy mép lá hay ngọn lá. Quài và nảy nhỏ, trái lâu chín, ruột trái màu vàng hay hồng lợt, ăn có vị chát.
* Phòng trị
- Trồng với mật độ thích hợp, làm cỏ thường xuyên.
- Cắt bỏ các lá bệnh đem tiêu hủy. Phun ngừa bằng hỗn hợp Bordeaux 1%, BioRosamil, Mancozeb,..
3. Bệnh sọc đen
- Do nấm Mycospharella fijiensis
- Biểu hiện bệnh ở cây con giống với bệnh đốm lá Sigatoka. Trên cây lớn đốm bệnh hẹp hơn nhưng cũng rất khó phân biệt. Vết bệnh thường xuất hiện ở mặt dưới lá, màu đỏ nâu hay nâu có ánh tím (còn bệnh đốm lá Sigatoka chỉ xuất hiện ở mặt trên lá). Chỉ khi đốm bệnh phát triển thành sọc mới lộ triệu chứng ở mặt trên lá và bìa lá bị cháy có màu đen đậm như mực.
* Phòng trị
- Trồng với mật độ thích hợp, làm cỏ thường xuyên.
- Cắt bỏ các lá bệnh đem tiêu hủy. Phun ngừa bằng hỗn hợp Bordeaux 1%, BioRosamil, Mancozeb,..
4. Bệnh đốm lá Cordana
- Do nấm Cordana musae
- Xuất hiện nhiều đốm hình thoi hay hình trứng lớn, có viền nâu hay đỏ nâu, ở mặt trên lá, bên trong vết bệnh màu xám trắng, có nhiều vòng đồng tâm. Mặt dưới vết bệnh có màu nâu xám. Chung quanh vết bệnh thường có quầng vàng. Các vết bệnh có thể nối liền nhau làm phiến lá bị khô trắng từng mảng lớn.
* Phòng trị
- Trồng với mật độ thích hợp, làm cỏ thường xuyên.
- Cắt bỏ các lá bệnh đem tiêu hủy. Phun ngừa bằng hỗn hợp Bordeaux 1%, BioRosamil, Mancozeb,..
5. Bệnh héo rũ Moko
- Do vi khuẩn Pseudomonas solanacearum
- Biểu hiện bệnh giống như triệu chứng bệnh héo rũ Panama. Cây bị bệnh héo khá nhanh, lá rũ, trái chín non (chín háp), các bó mạch trong thân bị đổi màu. Tùy theo giống mà triệu chứng bệnh thể hiện có thể khác nhau. Ở các giống chuối già, đầu tiên các lá già bên dưới bị vàng, sau đó lan nhanh làm cho tất cả các lá bị vàng úa, rũ xuống, cuốn lá bị gảy nơi tiếp giáp với phiến lá, cây bị thối ngã trên đất.
- Cắt ngang thân giả thấy các mạch dẫn nhựa ở bẹ lá bị đổi sang màu vàng, nâu hay đen. Cắt ngang thân thật (củ chuối) thấy ở vùng bệnh có ứa giọt vi khuẩn nhầy, vùng củ chuối bị bệnh mềm nhũn. Ruột trái non bị đen.
* Phòng trị
- Để tránh bệnh héo rũ Moko cần thiết phải dùng cây non không mang mầm bệnh, nếu có cây bệnh phải tiêu hủy ngay và khử đất nơi cây bị bệnh.
- Chọn đất lập vườn chuối ở địa điểm cao ráo, thoát nước tốt và điều cần nhớ là khử trùng các dụng cụ canh tác.
6. Bệnh chùn đọt (Bunchy Top Virus)
- Do một loài rầy mềm Pentalonia nigronervosa truyền mầm bệnh virus. Bệnh phát triển nặng vào những lúc có ẩm độ cao trong mùa khô, nhất là ở đất giàu dinh dưỡng và có phủ đất thường xuyên.
- Trên lá chuối xuất hiện các sọc xanh lợt ở cuống và phiến lá, song song với các gân phụ. Cây nhiễm nặng sẽ bị chùn đọt do lá không phát triển, mọc hơi đứng chứ không xòe ngang như bình thường. Lá bệnh nhỏ, mép lá phát triển không đều, có màu vàng trắng. Cây bị lùn do nhiễm bệnh sớm và sẽ không trổ buồng. Nếu nhiễm bệnh trễ, cây có thể vẫn cho trái nhưng buồng nhỏ, trái nhỏ cong queo. Cây có thể trổ buồng ngang hông.
* Phòng trị
- Chon cây con khỏe mạnh và từ các vườn không nhiễm bệnh.
- Vệ sinh vườn thường xuyên.
- Nên tiêu hủy ngay cây bệnh kể cả, củ chuối.
- Phun thuốc trừ rầy.
7. Bệnh thối đầu trái
- Do nấm Verticillium theobromae hay Trachyphaera fructigena
- Bệnh làm cho đầu trái bị thối đen, vết thối khô. Vỏ trái có thể bị nứt
* Phòng trị
- Cần xoa gảy các vòi nhụy ở đầu trái sau khi chuối ra nảy khoảng 5-8 ngày.
- Phun dung dịch Bordeaux 1% để phòng trị bệnh.
Công ty cổ phần BVTV Delta
Bài viết liên quan
