XỬ LÝ RA HOA SẦU RIÊNG
1. ĐẶC ĐIỂM RA HOA
- Hoa sầu riêng là loại hoa lưỡng tính, mọc thành từng chùm (mỗi chùm 1-45 hoa), nở về đêm và có mùi rất mạnh nhưng khả năng tự thụ phấn rất kém do nhị đực và nhụy cái của hoa không nở cùng một lúc.
- Ngoài ra, trên sầu riêng còn có hiện tượng tự bất tương hợp của hạt phấn, tức là hoa sẽ không tự thụ phấn (hạt phấn tự bất tương hợp hoàn toàn) hoặc có khả năng tự thụ phấn nhưng với tỉ lệ thấp (hạt phấn tự bất tương hợp 1 phần). Thông thường cây sầu riêng tự thụ phấn sẽ cho năng suất thấp và phẩm chất trái kém, trái tự thụ thường bị méo mó, biến dạng, trọng lượng trái giảm 33-50%, gai trái dầy, không đều, số hộc/trái ít (<2 hộc), rụng trái nhiều.
- Vì vậy, cần tạo điều kiện để sự thụ phân chéo xảy ra giúp quả sầu riêng lớn, cân đối và đạt năng suất cao.
+ Trồng 2 giống (1 giống chủ lực của vườn và 1 giống có tác dụng thụ phấn) xen lẫn với nhau, có thể bố trí như sau:
X O O X O O X
X O O X O O X
X O O X O O X
X O O X O O X
X O O X O O X
O : Giống chủ lực
X : Giống thụ phấn
+ Thụ phấn bổ sung cho sầu riêng bằng cách dùng chổi nylon quét nhẹ để lấy phấn sau đó quét lên khu vực nuốm hoa ở vị trí cần thụ phấn bổ sung. Thời gian thụ phấn thích hợp từ 19-22 giờ. (*)
2. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ RA HOA
- Cây sầu riêng đòi hỏi phải có một thời gian tương đối khô ráo để ra hoa, nếu mùa khô quá ngắn hay không có mùa khô cây sầu riêng sẽ không ra hoa.
- Nhiệt độ ban đêm thấp 15oC có thể gây ra sự ra hoa sau 1-2 tuần. Nhiệt độ không khí và ẩm độ tương đối không ảnh hưởng lên cây được xử lý hóa chất, nhưng đối với cây không xử lý hóa chất nhiệt độ giảm từ 26-33oC xuống 20-25oC và ẩm độ giảm xuống 50-70% sẽ xuất hiện mầm hoa.
- Hoa sầu riêng khi mới hình thành những chấm nhỏ có thể đi vào giai đoạn miên trạng nếu gặp thời tiết không thuận lợi như mưa.
3. XỬ LÝ RA HOA NGHỊCH VỤ CHO SẦU RIÊNG
- Kích thích ra đọt sau khi thu hoạch
- Cây sầu riêng cần ra ít nhất 2 lần đọt trước khi tiến hành xử lý ra hoa đợt tiếp theo.
- Tiến hành:
+ Tỉa các cành sâu bệnh và những cành đan chéo nhau.
+ Bón phân: Bón phân hữu cơ hoai mục 10-20 kg/cây. Bón phân có hàm lượng đạm cao NPK 18-11-5 với liều lượng 2-3 kg/cây, đối với cây >7 năm tuổi (cây cho trái ổn định) NPK 20-20-15 với lượng 2-3 kg/cây. Tưới nước đủ ấm vào mùa khô để kích thích cây ra đọt tốt.
+ Ngoài ra, bà con có thể sử dụng phân bón lá 20:20:20 hoặc 18:18:18 để giúp kích thích tạo chồi mới khỏe.
- Tạo khô hạn để ra hoa đồng loạt
+ Vào tháng 6-7 hàng năm, sau khi bón phân kích thích ra đọt lần 2 được 30-40 ngày thì cây đã ra 2 lần đọt và bắt đầu ra đợt đọt thứ 3 thì tiến hành xử lý ra hoa. Thời gian này là vào mùa mưa, vì vậy cần dọn sạch cỏ rác trong và ngoài tán cây nhằm tạo độ thông thoáng, đất nhanh khô để cây dễ ra hoa.
+ Bón phân lần 3 ở gốc kết hợp với MKP phun ướt cho toàn bộ lá để giúp lá nhanh chóng thuần thục, liều lượng khuyến cáo là 80-100g/8 lít. Sau khi bón phân lần 3 được khoảng từ 5-7 ngày và lá cây đã thuần thục thì phun Paclobutrazol nồng độ 1000-1500ppm (Paclo 25) để kích thích mầm hoa.
+ Ở các tỉnh ĐB sông Cửu Long, xử lý ra hoa sầu riêng nghịch vụ cần kết hợp xiết cạn nước trong mương trước khi phun Paclobutrazol 7-10 ngày, đào rảnh lên liếp và đậy gốc bằng bạc nylon trong suốt để tránh cây tiếp xúc với nước. Nếu điều kiện thuận lợi cây có thể tự ra hoa mà không cần phun Paclobutrazol.
4. CHĂM SÓC CÂY SẦU RIÊNG GIAI ĐOẠN RA HOA – ĐẬU TRÁI
- Giai đoạn phân hóa mầm hoa cần từ 7-14 ngày tùy theo điều kiện thời tiết. Sự phân hóa mầm hoa ở dưới các cành cấp 1 và cấp 2, nếu mầm hoa có hình dạng mắt cua thì chúng ta bắt đầu phun thêm Thioure (liều lượng 3-5g/10 lít nước) để đánh thức mầm hoa và kích thích hoa phát triển nhanh.
- Đến khi hoa nhú được khoảng 2-3 cm đều trên các nhánh cây thì cuốn màng nylon và tưới nước từ từ trở lại để hoa nở đồng đều. Bón phân NPK 15-15-15 với liều lượng 0,5-1 kg/cây để thúc mầm hoa.
- Khi hoa có độ dài từ 3-4 cm cần chú ý tỉa bỏ ở những cành sát ngọn hoặc ngay đầu cành vì những cành này thường không có khả năng đậu quả cao, chỉ nên để hoa ở vị trí giữa cành.
- Nên tiến hành thụ phấn bổ sung để tăng tỉ lệ đậu trái (*).
- Tỉa trái non
+ Được thực hiện 2-3 lần ở giai đoạn 4-6 tuần sau khi đậu trái (khi trái bằng cái ly và cái chén). Không nên để trái ở trên ngọn cây, trái mọc trên thân chính cũng cần tỉa bỏ để ngăn cản sự cạnh tranh quá mức có thể xảy ra. Không nên để trái ở những cành nhỏ, khả năng nuối trái kém và có thể làm chết cành.
+ Chừa lại 1-2 trái/chùm, tùy theo giống và tuổi cây mà để trái cho phù hợp.
|
Giống |
Tuổi cây |
Số trái/cây |
|
Ri 6 |
16-20 |
80-120 |
|
Hạt Lép Đồng Nai |
90-100 |
|
|
Khổ Qua Xanh |
140-150 |
|
|
Chanee |
6-7 |
0-40 |
|
8-10 |
40-60 |
|
|
15-30 |
80-100 |
|
|
Monthong |
6-7 |
0-30 |
|
8-10 |
50 |
|
|
15-20 |
70 |
* NHỮNG LƯU Ý
- Cây sầu riêng ra đọt non trong giai đoạn đậu trái hay phát triển trái đều cạnh tranh với sự phát triển trái gây rụng trái non. Vì thế, nhà vườn thường chú ý kích thích cho cây sầu riêng ra đọt non ngày sau khi mầm hoa xuất hiện để lá phát triển hoàn toàn khi hoa nở sẽ không gây ra cạnh tranh dinh dưỡng với hoa và những đợt đọt này sẽ là nguồn cung cấp chất hữu cơ nuôi trái sau này.
- Nếu xuất hiện đọt non trong giai đoạn ra hoa đậu trái, xử lý bằng cách phun phân với tỉ lệ lân và kali cao như MKP ở nồng độ 0,5 % cùng với phân vi lượng 2-3 tuần/lần để ngăn cản sự phát triển chồi dinh dưỡng.
- Cần thường xuyên phòng trừ sâu bệnh cho cây sầu riêng trong giai đoạn này để đảm bảo năng suất.
Công ty cổ phần BVTV Delta
Bài viết liên quan
Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây sầu riêng
